Yūgen Forest op Landgoed Roggebotstaete

lente 2023

By Eten uit het bos

June 19^th, 2023

Rijdend op een golfkarretje langs een statige inkomdreef had ik al een klein vermoeden dat dit bezoek mijn verwachtingen vlotjes zou overtreffen. Tot 1957 zou ik hier in Flevoland trouwens gewoon nog in zee gestaan hebben, maar nu ben ik dus te gast bij Rick van der Haar en Sjanett de Geus op een prachtig plekje van maar liefst 52 hectare: Landgoed Roggebotstaete in Dronten.

Regeneratie staat centraal

Het landgoed deed oorspronkelijk dienst als bomenkwekerij van de Rijksdienst en hier kwamen alle bomen en planten voor het nieuwe land vandaan. In 2005 werd het als landgoed aangelegd en in 2012 is het vervolgens in beheer aan Stichting Roggebotstaete gekomen. Momenteel is het nog altijd volop in ontwikkeling en wordt het volgens de regeneratieve principes door Yūgen Forest beheerd. Concreet betekent dit dat al de "overwinst dankzij ons steward-ownership terug naar de natuur en onze missie vloeit", aldus Sjanett, die als founder best trots is op het pittige traject dat ze de voorbije periode met iedereen hebben bewandeld. En nu ze er (bijna) zijn, willen ze heel dat leerproces en de bijhorende protocollen ook open-source beschikbaar maken zodat andere mensen met gelijkaardige ideeën zelf aan de slag kunnen om hun project op te starten. Zonder dezelfde steile leercurve. Ook dat is een mooi voorbeeld van regeneratie. "Herstellen, in plaats van veroveren."

Nadat Sjanett tijdens de Corona-pandemie meer aan bosbaden en Shinrin-yoku was gaan doen, zocht ze een geschikte locatie voor events, retraites en trainingen waarbij welzijn en verbinding met de natuur voorop staan. "The trees made me do it", zoals ze het zelf zo mooi omschrijft. Maar achter die eerste - "ik klink misschien wat zweverig" - indruk schuilt een diepere strategische laag waarbij Sjanett vooral bezig is met de visie, de funding en stakeholder management van het landgoed.

Als ondernemer bekijkt ze dit project als een start-up die een fusie heeft doorgemaakt en tegelijkertijd een toekomstig bouwproject is waar ruimte moet komen voor een retraite-center en een evenementenhal voor ceremonies. Dat lukt natuurlijk enkel met een sterk team waarbij iedereen goed op elkaar is afgestemd. Voor Sjanett voelt het werk haast als een soort roeping waarbij haar hoofd, hart en handen zijn uitgelijnd.

Braziliaans Flevoland

Waar Sjanett zich vooral bezighoudt met de strategische beslissingen op landgoed Roggebotstaete, staat Rick met zijn beide voeten in de tuinderij "die op zijn hoogtepunt 1 hectare zal zijn". Met als buur een mooi stuk Staatsbosbeheer van 800 hectare grond waar Rick perfect van kan kijken wat er gebeurd in de verschillende successies. In zijn ontwerpen legt hij vooral de focus op inheemse soorten zoals brem en honingklaver als meerjarige stikstofbinders, wilgen en populieren als pioniersoorten "die groeien als een gek" en die zorgen voor een schimmelnetwerk waar in een latere fase dan vruchtdragende bomen van kunnen genieten.

In de toekomst wordt er nagedacht over een volledig agroforestry-systeem gebaseerd op de principes van syntropic farming van Ernst Götsch. Daarbij is het niet de bedoeling om enkel appelbomen aan te planten, maar bijvoorbeeld ook eiken en robinia's als stikstofbinders.

Rick heeft van jongs af aan een passie voor planten, maar tijdens een stage bij een plantenveredelaar merkte hij toch dat het "niet helemaal klikte". Hij besloot om richting het Zuiden te trekken richting Spanje om ervaring op te doen als boer. Maar het is vooral tijdens zijn reizen in Latijns-Amerika waar hij verbleef bij de inheemse bevolking dat hij zag hoe zij in relatie met de natuur leefden. "Ik probeer vooral te luisteren naar wat er reeds bestaat in plaats van mijn wil op te leggen."

Momenteel telen ze in Roggebotstaete voor groepen die op wekelijkse basis het landgoed komen bezoeken. Op termijn - als het land het aankan - wil Rick graag groentepaketten gaan verkopen aan mensen uit de omgeving.

Eetbare natuur

Wanneer je rondloopt in Landgoed Roggebotstaete ervaar je echt een soort paradijselijke, natuurlijke rust. Naast de fantastisch onderhouden moestuin vind je er nog een oud voedselbos "dat momenteel als genenbank dient voor een nieuw voedselbos", een honderd jaar oude druivenkas met een Belgisch tintje, een bijenstal die ruimte biedt aan 15 tot 20 volken met honingbijen, een notenbos met prachtige tamme kastanjebomen en walnootbomen, een kruidentuin middenin de bloemenweides, verschillende soorten varkens en nog zo veel meer. En dan heb ik het nog niet gehad over de vele eventruimtes, tipi's en glamping tenten die je vindt op het terrein. Ogen te kort voor één namiddag en ik kijk er nu al naar uit om binnen x-aantal jaar terug te komen naar deze betoverende plek.