Voedselbos De Langhe Laere

lente 2024

By Eten uit het bos

June 6^th, 2024

Als je vanaf de straat het pad volgt richting Voedselbos De Langhe Laere, laat niets je vermoeden dat er een 550 meter lang voedselbos op je ligt te wachten tussen de velden van Nieuw- en Sint Joosland. In 2017 besloot Wobby Langelaar om er een volgende stap te zetten richting een zelfvoorzienend leven. Met de hulp van Jos Willemsen kwam er een plan om van deze natte grond een voedselbos vol hugelbedden, swales en boomeilanden te maken.

Van Hay Day naar accumulatiebomen

Van iemand die jarenlang in Brazilië heeft gewoond en "behoorlijk groen" is, zal het je misschien wel verbazen dat Wobby uiteindelijk via het landbouwspel Hay Day besloot om zelf een grootschalige moestuin aan te leggen. En toch is het zo dat ze op een dag in 2011 besloot om haar digitale pompoenen te verruilen voor echte exemplaren. Toen ze noodgedwongen die eerste moestuin moest verlaten, viel haar oog en dat van haar man Wim op een naburige verwilderde schapenwei. De perfecte plek om de "natuur te herstellen via een andere manier van landbouw".

Daarvoor werd de hulp ingeroepen van Jos Willemsen, die een absolute believer is van syntropic agriculture. Dat is een vorm van boslandbouw "waarin de patronen van energie door mensenhanden worden geoptimaliseerd, waardoor er steeds meer zonne-energie in het levende systeem wordt opgehoopt". Concreet komt het erop neer dat er combinaties worden gemaakt van voedselbomen en accumulatiebomen (in dit geval katwilgen en elzen). Die laatste worden gesnoeid in juni rond nieuwe maan en al het snoeisel wordt opgehoopt in de boomeilanden. Als resultaat zie je grote verschillen in groei, kleur en gezondheid van de boomgroepen waar dit principe wél wordt toegepast in vergelijking met diegene waar het niet wordt toegepast. Verder wordt het gras op het juiste (frisse) moment geoogst, waardoor "het systeem wordt gevoed en de groei wordt geaccelereerd", aldus Jos.

De eerlijkheid gebiedt hem wel te zeggen dat ze de eerste jaren toch in de valkuil zijn getrapt dat het beheer nauwelijks behapbaar was en ze toch een tijdje achter de feiten moesten aanlopen. Met een groeiend aantal deelnemers en een recent aangeschafte maaibalk slagen ze er momenteel wel in om alles rond te krijgen.

Begin klein, mulch groot

Vanaf het begin hebben Jos en Wobby goed geobserveerd wat er op de plek allemaal aanwezig was. Zo waren er plaatsen waar er veel klaver, wikke of distels stonden en daar hebben ze allemaal boomeilanden geplaatst. Dat zijn dicht op elkaar geplante groepen met bomen die in de loop van de tijd mogen uitdijen. Verder vind je vooraan in het voedselbos een notenbos met hazelnoten, tamme kastanje en walnoten. De volledige - zeer gedetailleerde - lijsten van aanplant in 2019 en 2020-2023 vind je trouwens hier en hier terug.

Omwille van de vochtige grond werden er ook grondwerken uitgevoerd waarbij er "ruggen" werden aangelegd met daarop combinaties van perzik, vijg, pruim, peer met daaronder braam en zwarte bes waarbij halfschaduw wordt gecreëerd. Ook hier wordt er telkens "gemulchoogst" met lisdoddes en wilgen zodat alles extreem hard groeit.

Helemaal achteraan in het voedselbos werden er tenslotte boomgroepen gemaakt met een mengeling van productiebomen (appels, kersen, peren, pruimen, grootvruchtige meidoorn, kweeperen, mispels, sleedoorn, duindoorn). In het begin maakte ze gebruik van het gangbare voedselbosprincipe waarbij er een rijke diversiteit aan soorten is, maar ze hebben ook ingezien dat de efficiëntie daarvan te wensen over laat. Bij de laatste aanplant werd er meer rekening gehouden met het feit dat alles ook makkelijk oogstbaar moet zijn.

Het bodemleven blijft voor Jos wel de allerbelangrijkste paramater om mee rekening te houden. "Eerst het bodemleven en daarna komt al de rest ook". Op die manier worden alle toekomstige aanplanten ook goed voorbereid door eerst goed de bodem voor te bereiden alvorens in een volgende fase de productiebomen aan te planten. Of hoe de bodem eerst in topconditie gebracht wordt om het systeem goed te laten werken.