Het Moeras

lente 2023

By Eten uit het bos

June 26^th, 2023

Had je Arthur Buitelaar tijdens zijn studentenjaren aan het Conservatorium verteld dat hij 12 jaar later in een weelderig voedselbos zou wonen, dan had hij je waarschijnlijk niet direct geloofd. Maar het lot - en vooral ook de boeken van Anastasia - beslisten er anders over. Ik mocht een dag en nacht meegenieten op één van de mooiste plekjes van Exloërveen: het Moeras.

Anastasia in Groningen

We bevinden ons in het Noorden van Nederland, meer bepaald in de provincie Drenthe, op een plek die van oudsher een hoogveenmoeras was van maar liefst 200.000 hectare dat vanaf de Middeleeuwen stelselmatig werd afgegraven. Arthur's vader had oorspronkelijk een biologische tuinderij in Zuid-Holland. Na de verhuis richting het Noorden stelde hij vast dat het best een moeilijke omschakeling was van een duingebied met kalkrijke zandgrond vol biodiversiteit naar een "zure grond waar je bijna wegwaaide toen er nog geen windkeringen stonden". Aangezien Arthur niet bepaald stond te springen om mee te blijven schoffelen op de tuinderij, besloot hij te studeren in Groningen. Maar nadat hij de boekenreeks van Anastasia had gelezen, begon hij op een andere manier naar de wereld te kijken. Permacultuur en voedselbossen stelden hem in staat om die nieuw vergaarde visie in de praktijk te brengen.

Zelfvoorzienend in zones

Waar de tuinderij van zijn vader zich vroeger vooral richtte op groenten, besloot Arthur om een veel diverser aanbod uit te tekenen in zijn ontwerp. Denk daarbij aan noten, fruit, kippen, geiten en hakhout. "Het doel daarbij is om zelfvoorzienend te leven, een gezonde levensstijl na te streven, veel ruimte te geven aan de natuur en niet uit commerciële doeleinden". En het werkt - niet te vergeten - enorm inspirerend om tussen de verschillende zones van zijn permacultuur-systeem rond te dwalen.

In de zone 0 en 1 rondom het huis vind je kruiden- en groentebakken, een kruidencirkel, verschillende soorten klein fruit en bessen, pruimenbomen, een serre en een kapschuur voor de opslag van hooi, brandhout en compost. Daarna vind je in zone 2 de kippen naast een voedselbosje met verschillende fruitbomen (pawpaw, mispel, moerbei,...) en eetbare planten (rabarber, brave hendrik, ...). Ook de geweldig goed onderhouden moestuin en tunnelkassen maken hier deel van uit. Zone 3 bestaat uit een voedselbosweide met een wadi en hooiland. Naast de hoge bomen zoals walnoot en tamme kastanje vind je er fruitbomen (appel, abrikoos, kers, perzik, ...) en lagere struiken (honingbes, braam, kornoelje,...) en voederbomen die regelmatig geknot worden. De beplanting van zone 4 met zomereik, els, berk en hazelaar zorgt reeds meer dan 20 jaar voor een degelijke windkering voor de rest van het perceel. Tenslotte is er nog de poel met daarrond beplanting in zone 5 waar de natuur vrij spel wordt gegeven. Arthur kan er niet alleen uren over vertellen, maar heeft het ook allemaal met zorg uitgeschreven op zijn website.

Permacultuur als een job

Nadat hij heel veel uren heeft gestoken in het oorspronkelijke ontwerp, blijft Arthur nog steeds tweaken en verbeteren. Vanuit zijn jarenlange ervaring geeft hij nu ook opleidingen in permacultuur, ontwerpt hij voedselbossen en geeft hij rondleidingen doorheen zijn project. Geduld is daarbij wel een belangrijk sleutelwoord, omdat je soms dingen ook gewoon de tijd moet geven om zich te ontwikkelen en geen te grote stappen moet proberen te nemen. "Na 30 jaar zie je echt een gigantisch verschil qua plagen en ziektes ten opzichte van toen mijn vader hier startte met zijn tuinderij."

Al hoef je zeker niet altijd 30 jaar te wachten, maar kan je door slim te werken met bepaalde ecologische principes ook sneller een verschil maken. "Wie weet kan het zo ook wel landbouwers beginnen inspireren om meer tijd te steken in de kwaliteit van hun bodem om zo een veerkrachtig systeem op te bouwen", besluit Arthur.