Bostuin Modderbaard

lente 2021

By Eten uit het bos

May 22^nd, 2021

Zo'n 50 jaar geleden was Twekkelo zijn tijd ver vooruit met de eerste biologische tuinbouwvereniging van Nederland. De sfeer van weleer vind je nog steeds terug bij Mariska en Jeroen. Ze vormen niet alleen de buren van Vera Greutink, maar baten onder de naam Modderbaard met de hulp van hun kippen een bostuin en moestuin uit. Ze hebben hun kennis over permacultuur niet opgestoken uit "één of andere cursus", maar wel door jarenlang te blijven proberen vanuit een sterke overtuiging om "iets moois achter te laten voor een volgende generatie". Een warme én no-nonsense rondleiding met de natuur als leermeester.

Moestuinen van Modderbaard

"Als kind liep ik steeds de tuin in met de vraag 'wat eten we vandaag?' en ik wou diezelfde ervaring voor onze dochter creëren van zodra die er was." Mariska begon zoals zovelen met een makkelijke, kleine moestuin. Samen met haar man Jeroen - Modderbaard volgens diegenen die ooit zagen terugkomen na een veldrit op de fiets - gingen ze steeds meer de richting op van 'echt eten'. Als fervente sporter was Jeroen zich namelijk steeds meer bewust aan het worden van wat hij allemaal at. Zijn focus lag voornamelijk op wetenschappelijk onderzoek naar voeding om de gemeenschappelijke factor te vinden in voedingspatronen die wél zouden werken.

In navolging van de oorspronkelijke moestuinen van Twekkelo van Pieter Boxman creëerden ze er in 2015 een echte biologische plek. Mooi om te zien welke originele begroeiing uit de jaren '60 en '70 er trouwens nog steeds terug te vinden is. Een reeks knotwilgen, een perenboom, een walnoot en dennenbomen werden door Boxman aangeplant en hebben mensen al die tijd gekoesterd.

"Wij doen het allemaal wel veel grover dan Vera, hoor" vertelt Mariska lachend. Maar ze zijn beiden wel helemaal overtuigd van het belang van een circulair systeem gebaseerd op de principes van permacultuur. Daarbij heeft ze ook altijd een voorliefde gehad voor dieren. Zo heeft ze op het perceel een bijenstal gehad van meer dan 10 kasten met daarvoor een rij aalbessen die zorgden voor een gecontroleerde aanvliegroute. De voedseldruk werd echter iets te hoog en de omgeving leent zich er ook niet helemaal toe met landbouw waarin nog te veel gespoten wordt, waardoor ze hiermee gestopt is.

Leren van de natuur

Het plantgoed voor de bostuin is soms uit onverwachte hoek gekomen. Een groot deel van de struiken, stronken en zelfs rozen hebben ze bij Modderbaard namelijk gekregen na opruimwerken bij Jeroen op het werk. Dat kwam goed uit, want dat was exact wat het systeem op dat moment nodig had. "Stikstof hadden we hier zat, maar organisch materiaal hadden we in die eerste jaren echt nodig".

Zoals bij de buren werken ze hier ook met gildes. Soms worden die bewust aangeplant zoals munt, kogeldistel en Russische smeerwortel Bocking 14 onderaan de appelboom. Of wordt er grote klis gezaaid om de ploegzool te breken op bepaalde plekken. Maar evenzeer staan er kruiden en knollen die zichzelf in stand houden zoals rabarber, zouthout, strandbiet, oregano, lavendel en roomse kervel, mierikswortel, udo en japanse gember.

"Je probeert gewoon op meerdere plekken en je kijkt op die manier wat er werkt," zo toont Mariska zich een gewillige leerling van de natuur. Daarbij krijgt ze hulp van een hele toom kippen. Hoe je die dan combineert met bessenstruiken? Daarbij denkt Mariska het liefst in termen van overvloed. "De kippen eten sommige bessen langs onder op, merels doen dat langs boven en wat er in het midden overblijft is voor ons en dat is meer dan genoeg."

Voor elk probleem bestaat er wel een natuurlijke oplossing. Als scheiding tussen de bostuin en de moestuin staat er een levende wilgentenenhaag die een natuurlijke barrière vormt. "En als zo direct mijn mandjes op zijn, vlecht ik daar gewoon nieuwe mee."

Aan de noordzijde staat een haag van olijfwilg, hazelaar, vlinderstruik en fazantenbes. Centraal vinden we een kroozenboompje, een lindeboom, enkele citroenstruiken, een walnoot en een uiensoepboom ("want da's ook gewoon lekker om te hebben") en enkele prachtige tulpen ("een tuin zonder tulpen wil ik niet hebben").

Aan de zuidkant staan er naast de wintervaste klimplant Chinese yam nog een reeks bessenstruiken (honingbes, blauwe bes, stekelbes) met daarachter enkele klimmers die wel worden afgeschermd van de kippen, aangezien ze slechts in hun tweede jaar staan.

Ook in de moestuin wordt er gewerkt met polyculturen. Denk daarbij aan boontjes in combinatie met mizuna, spinazie, snijbiet en aardbeien. Of barbarakruid onder de peultjes. Daarbij stellen ze vast dat de stikstofrijke zandgrond waarmee ze destijds zijn begonnen, intussen enorm is verbeterd. Het enthousiasme waarmee Mariska spreekt over hun huidige levenswijze straalt echt af op dit project.